Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND), Gürbulak–Bazergan hattında yürütülen yoğun çalışmalar ve son toplantıların ardından araç geçişlerinde önemli bir artış sağlandığını, ancak sınırdaki beklemelerin henüz kabul edilebilir seviyeye inmediğini ve kalıcı çözüm için çalışmaların sürdürülmesi gerektiğini açıkladı.
Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı veteriner birimleri, TOBB, TİM-DAİB, UND ve ITCAI ile Türk ve İran makamlarının katılımıyla gerçekleştirilen toplantının hemen ardından, Türkiye’ye araç girişlerinde yalnızca bir gün içerisinde yaklaşık yüzde 30 oranında artış kaydedildi.
UND, söz konusu artışın doğru yönde atılmış önemli bir adım olduğunu ancak 5.000’i aşan araç kuyruğu ve haftalara varan bekleme süreleri dikkate alındığında henüz yeterli sonucun alınmadığını vurguladı.
UND Başkanı Şerafettin Aras, Gürbulak’taki sorunun ancak her iki devletin ortak iradesi ve güçlü koordinasyonu ile sahadaki kesintisiz operasyonel takibin birlikte yürütülmesiyle kalıcı biçimde çözülebileceğini ifade etti.
Başkan Aras, iki hafta önce UND İkinci Başkanı Ergun Bilen ve beraberindeki heyetin gerçekleştirdiği üç günlük Gürbulak–Bazergan saha ziyaretinde tespit edilen aksaklıkların kapsamlı bir rapora dönüştürüldüğünü ve bu raporun kendisi tarafından hem Türk hem de İran makamlarına sunulduğunu belirterek, söz konusu çalışmanın bugün gelinen çözüm sürecinin önemli adımlarından biri olduğunu ifade etti. İki hafta sonra Türk ve İran makamlarının yeniden sahada buluşmasının ardından araç geçişlerinde bir günde yaklaşık yüzde 30 artış sağlanması, doğru tespit, ve kesintisiz saha koordinasyonunun önemini ortaya koydu.
Aras: “Yüzde 30 artış önemli ama henüz yeterli değil”
UND Başkanı Şerafettin Aras, yapılan çalışmaların ilk sonuçlarının sahaya yansımaya başladığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “Gümrükler Genel Müdürlüğümüzün başkanlığında gerçekleştirilen toplantının ardından araç geçişlerinde bir gün içerisinde yaklaşık yüzde 30 artış yaşanması önemli bir gelişmedir.
Bu artış bize, doğru koordinasyon sağlandığında kapasitenin artırılabileceğini açıkça göstermiştir.
Ancak bugün hâlâ Gürbulak–Bazergan hattında ciddi beklemeler vardır. Binlerce araç sırada beklemeye devam etmektedir. Dolayısıyla henüz yeterli sonucu aldık diyemeyiz.
Bizim hedefimiz bir veya iki günlük geçici artış değil; sınır geçişlerinin sürekli, öngörülebilir ve Türkiye’nin dış ticaret hacmine cevap verecek kapasitede çalışmasıdır.”
5.000’den fazla araç hâlâ Türkiye’nin dış ticaret kapasitesini sınırda tutuyor
UND, Gürbulak’taki sorunun yalnızca bir sınır kapısında oluşan araç kuyruğu olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Haftalar boyunca sınırda bekleyen binlerce araç, Türkiye’nin uluslararası taşımacılık kapasitesinin önemli bir bölümünün atıl kalması anlamına geliyor.
Her gün sınırda hareketsiz kalan çekiciler ve dorseler yeni ihracat ve ithalat yüklerini taşıyamıyor; filoların sefer sayıları düşüyor, sürücü ve finansman maliyetleri artıyor, ihracatçının teslim süreleri uzuyor.
Şerafettin Aras, yaşanan kaybın Türkiye ekonomisinin tamamını ilgilendirdiğini vurguladı:
“Burada yalnızca araçlar beklemiyor.
Türkiye’nin sermayesi bekliyor.
Türkiye’nin taşıma kapasitesi bekliyor.
İhracatçımızın yükü bekliyor.
Türkiye’nin dış ticareti bekliyor.
Binlerce aracın haftalar boyunca atıl kalmasını taşımacılık sektörünün kendi meselesi olarak göremeyiz. Bu, Türkiye’nin üretim, ihracat ve rekabet gücü meselesidir.”
Çözümün anahtarı: Ortak irade ve sahada anlık koordinasyon
UND’ye göre Gürbulak–Bazergan hattında kalıcı iyileşmenin sağlanabilmesi için iki unsurun aynı anda işletilmesi gerekiyor:
Birincisi, Türkiye ve İran’ın ilgili kamu kurumları arasında ortak ve sürekli koordinasyonun devam etmesi.
İkincisi ise alınan kararların sahada uygulanıp uygulanmadığının anlık ve kesintisiz biçimde takip edilmesi.
İran tarafından ise Uluslararası İşbirliği Dairesi Genel Müdürlük yetkililer görüşmelerde yer aldı.
Gece saatlerine kadar süren müzakerelerde sınır kapasitesinin artırılması, araç akışının hızlandırılması ve mevcut kuyruğun eritilmesine ilişkin konular ayrıntılı şekilde ele alındı.
UND 24 saat tampon bölgede sahayı takip ediyor
Toplantılarda alınan kararların sahadaki uygulamasını doğrudan takip etmek amacıyla UND tarafından ayrıca kesintisiz bir saha takip sistemi oluşturuldu.
Bu kapsamda UND personeli 24 saat esasına göre Gürbulak–Bazergan tampon bölgesinde görev yapıyor.
Araç giriş ve çıkış sayıları, bekleme süreleri, işlem hızları ve sahada yaşanan aksaklıklar anlık olarak takip edilerek hem Türk hem de İran makamlarına doğrudan raporlanıyor.
Böylece oluşan bir darboğazın günler sonra değil, meydana geldiği anda tespit edilerek ilgili makamlara bildirilmesi ve hızlı müdahale sağlanması hedefleniyor.
Aras, bu mekanizmanın önemini şu sözlerle ifade etti: “Bir karar Ankara’da veya Tahran’da alındığında bunun Gürbulak ve Bazergan’daki karşılığını aynı anda görmek zorundayız.