Günümüzde ulusal ve uluslararası kara yolu taşımacılığı yapan firmalar, TIR sürücüsü bulmakta oldukça zorlanıyor. Ancak son dönemde, gençlerin ve kadınların mesleğe eğiliminin artmaya başladığı belirtiliyor. TIR sürücüsü sayısının yeterli olmaması ile ilgili sorunun çözülmesi için sektörde çözüm arayışları var. Bazı firmalar, kendi içlerinde kurdukları yapı ile bu sorunun üstesinden gelmeye çalışıyor.

UND’NİN ÖNEMLİ PROJESİ: KADIN TIR SÜRÜCÜ AKADEMİSİ

Türkiye’de “nakliye ve TIR” denince akla gelen ilk sivil toplum kuruluşlarından biri olan Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND), sektördeki bu sorunun çözümüne yönelik önemli bir proje geliştirdi. Projenin temel amacı sektördeki kadın TIR sürücüsü sayısını artırmak. Bu nedenle UND; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ile önemli bir iş birliğine imza atarak “UND Kadın TIR Sürücü Akademisi”ni kurdu. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun şahsi destekleri ile kurulduğu belirtilen UND Kadın TIR Sürücü Akademisi, geçtiğimiz yılın aralık ayında UND Eğitim Merkezi’nde kadın TIR sürücü adaylarına yönelik eğitimlere başladı.

Yeşil Lojistikçiler olarak projenin hayata geçirilmesine önemli katkılar sunan, o dönem UND Kadın Çalışma Grubu Başkanı olan ve şu an UND AB ve Uluslararası İlişkiler Birim Yöneticisi görevini sürdüren Elif Nuhoğlu ile bir araya geldik. Elif Nuhoğlu, UND Başkanı Şerafettin Aras’ın destekleriyle projenin nasıl oluşturulduğunu, Kadın TIR Sürücüsü Akademisi’nin hedefini ve kadın TIR sürücülerinin sektöre neler kazandıracağını anlattı.

ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI’NDAN VE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI’NDAN KADIN TIR SÜRÜCÜ İSTİHDAMINA DESTEK

UND olarak UND Kadın TIR Sürücüsü Akademisi’ni tam olarak faaliyete geçirmeden önce, sektörde çalışan 20 kadar kadın TIR sürücüsü ile röportajlar gerçekleştirdiklerini belirten Elif Nuhoğlu; bu röportajları yapmalarındaki amaçlarının, sektörde kadın TIR sürücülerinin varlığına, mesleği icra etmelerindeki temel motivasyonlarına ve kadın sürücülerin hikayelerine vurgu yapmak olduğunu kaydetti. 2024 yılı Kasım ayında, Dünya Şoförler Günü‘Nde UND’nin merkezinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile 30’a yakın kadın TIR sürücüsünün katıldığı bir toplantı yaptıklarını anlatan Elif Nuhoğlu; toplantıya katılan kadın TIR sürücülerin yaşadıkları sorunları doğrudan Sayın Bakan’a anlatma imkanı bulduklarını, ayrıca kendilerinin de UND Kadın TIR Sürücüsü Akademisi ile ilgili Bakan Uraloğlu’na bilgi verdiklerini ifade etti. Bakan Uraloğlu’nun da sektörde kadın TIR sürücüsü istihdam eden firmalara Bakanlık olarak teşvikler vereceklerini ilan ettiğini belirten Nuhoğlu; “15 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ‘Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’ ile birlikte; istihdam edilen her bir kadın sürücü için taşıt kartı ücretinde yüzde 95 indirim sağlanacak ve son 1 yıl içerisinde taşıt sayısının yüzde 10’u kadar kadın şoför istihdam eden firmaların yetki belgesi süreleri ücretsiz olarak 3 ay uzatılacak” dedi.

KADIN TIR SÜRÜCÜLERİ GÜVENLİ PARK ALANLARI İSTİYOR

TIR sürücülüğünün günümüzde hala erkek egemen bir meslek olduğunu anımsatan Nuhoğlu; kadınların sektöre daha fazla girmesi ile TIR parklarının kadınların da ihtiyacına yönelik dizayn edilmesi ve kadınların kendilerini güvenli hissedecekleri alanların artırılması gerektiğini söyledi. Nuhoğlu, hem erkek sürücüler hem de kadın sürücüler için TIR parkı alanlarının AB standartlarında olması gerektiğini vurguladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun UND ziyaretinde, TIR Parkı ihtiyacını karşılamak için çalışmalar yaptıklarını duyurduğunu da belirtti. Bakan Uraloğlu, böylece güvenli TIR parkları oluşturarak özellikle kadın sürücülerin istihdamını kolaylaştırarak, nakliye sektöründe kadınların sayısı artacaktır dedi.

3 AY İÇİNDE 400’DEN FAZLA KADIN, TIR SÜRÜCÜSÜ OLMAK İÇİN BAŞVURDU

UND Kadın TIR Sürücüsü Akademisi’ne üç ay içinde 400’den fazla, toplamda ise 500’ü aşkın kadın sürücünün eğitim almak için başvurduğunu söyleyen Nuhoğlu; yaptıkları mülakatlar sonrasında Akademi’nin Aralık 2025’te 19 kadın sürücüye eğitim vermeye başlayarak faaliyetlerine geçtiğini hatırlattı.

IRU VE BSEC-URTA TARAFINDAN ÖRNEK PROJE SEÇİLDİ

UND Kadın TIR Sürücü Akademisi’nin Uluslararası Karayolu Taşımacılık Birliği (IRU) ve Karadeniz Ekonomik İşbirliği Karayolu Taşımacıları Birliği (BSEC-URTA) tarafından örnek proje olarak üyelerine tanıtıldığını vurgulayan Nuhoğlu, kendileri için sürdürülebilir kadın TIR sürücüsü istihdamının çok önemli olduğunun altını çizdi.

TIR SÜRÜCÜSÜ KADINLARA 100 SAATLİK EĞİTİM

“Türkiye lojistik sektöründe güncel verilere göre yaklaşık 93 bin sürücü açığı bulunduğu öngörülüyor. Sektörün kritik meslek gruplarından biri olan TIR sürücülüğünde kadın istihdam oranı ise yalnızca yüzde 1,4 seviyesinde. UND Kadın TIR Sürücü Akademisi, bu düşük oranı artırarak sektördeki önemli potansiyelin değerlendirilmesini hedeflemektedir” diyen Elif Nuhoğlu, eğitimler hakkında şu bilgileri verdi: “Kadın TIR Sürücü Akademisi eğitim programı, İstanbul Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi (İÜSEM) onaylı olup toplam 100 saatlik bir içerikten oluşuyor. Program; teorik (40 saat) ve uygulamalı (60 saat) olmak üzere iki ana bileşenden meydana geliyor. Teorik eğitimler kapsamında; ulaştırma ve trafik mevzuatı, uluslararası taşımacılık süreçleri ve dokümantasyon (CMR, sigorta, sözleşmeler), gümrük, kaçakçılıkla mücadele mevzuatı, UBAK ve geçiş belgeleri kullanım esasları, çalışma ve dinlenme süreleri yönetimi, araç-yük ve sürücü güvenliği, stres yönetimi, sağlıklı beslenme, iletişim teknikleri ve temel yabancı dil konularında eğitim veriliyor. Uygulamalı eğitimlerde adaylara; araç bilgisi ve teknik sistemler, yük sabitleme, yarı römork sökme-takma, kapalı alanda direksiyon ve manevra, kısa-orta-uzun mesafe sürüş deneyimi, defansif sürüş teknikleri ve temel lastik bilgisi gibi pratik beceriler kazandırılıyor. Eğitimin son aşamasında adaylar, lojistik firmalarında saha uygulaması gerçekleştirerek sektöre hazırlanıyor. Eğitim müfredatımız Türkiye’de “örnek” teşkil ediyor, katıldığımız uluslararası toplantılarda Avrupa’da böylesi bir eğitim programı olmadığının altını çiziyorlar ve Türkiye’yi örnek alıyorlar”

ANADOLU’NUN BİRÇOK ŞEHRİNDEN KADINLAR AKADEMİ’YE BAŞVURDU

Kadın TIR Sürücü Akademisi’nin Türkiye genelinden gelen tüm adaylara kapılarını açtığını belirten Nuhoğlu; ikinci dönem eğitimlerine Şanlıurfa, Çorum, Afyon, Zonguldak, İzmir, Bursa, İstanbul, Adana ve Mersin başta olmak üzere ülkenin farklı bölgelerinden kadın sürücü adaylarının katıldığını ve bugüne kadar 500’ün üzerinde bir aday havuzu oluştuğunu vurguladı. “UND olarak hedefimiz, eğitimlerimizi Türkiye’Nin dört bir yanında yaygınlaştırmak ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızın gücü ve İŞKUR‘un destekleriyle en kısa zamanda yollarda daha çok akdın kaptan görmek.”